Hat Dengeleme
ve Operatör
Planlama

xS Planner Hat dengeleme ve operatör planlama modülü, hat tarzında üretim yapan tekstil, otomotiv ve beyaz eşya gibi sektörlerin karşılaştığı bir problemdir. Hat dengelemede hedef herhangi bir model için teorik hat verimliliğinin en üst düzeye çekilmesi amacıyla operasyonların sanal operatörlere atanmak üzere gruplanmasıdır. Operatör planlamada ise hedef, hat dengelemede öngörülen verimlilik değerine ulaşılabilmesi için sanal operatörlerin her vardiya başında vardiyaya gelmiş olan operatörlerle en uygun şekilde eşlenmesidir.


Hat dengelemede uygulanabilir çözümleri belirleyen bir çok kısıt vardır. Ayrıca verilen bir standart tempoya uyan hat dengeleme alternatifleri sorgulanabileceği gibi verilen bir operatör sayısı aralığına göre hattı dengeleyebilecek model tempoları da sorgulanabilir. Hat dengelemenin çok amacı desteklemesi istenirse bu durumda bu amaçların öncelik bilgileri de sağlanmalıdır. Kullanılabilecek bazı örnek kısıtlar şu şekilde özetlenebilir:


  • Operasyonlar arası öncüllük-ardıllık ilişkisi vardır. Yani bir operasyon başka bir operasyondan önce ya da sonra yapılmak zorunda olabilir.
  • Operasyonlar ve iş yerleri arasında öncüllük-ardıllık ilişkisi vardır. Bazı operasyonlar bazı iş yerlerinden önce ya da sonra yapılabilir.
  • Operasyonlar ve iş yerleri arasında yapılabilirlik ilişkisi vardır. Bazı operasyonlar sadece belirli istasyonlarda yapılabilir.
  • Maksimum ve minimum izin verilen operatör yükleri algoritmaya girilebilir. Böylece her operatörün yükünün belirli bir aralıkta kalması sağlanarak belirli operatörlerin çok fazla, belirli operatörlerin de çok az efor sarf etmesinin önüne geçilir.
  • Kabul edilebilir model-hat verimlilik aralığı girilebilir. Bant dengeleme %100 verimlilik ile yapıldığı takdirde operatörlerin en ufak hatasında ya da gecikmesinde (tuvalete gitme, telefonla konuşma vs) bandın akışı bozulacak ve öngörülen çevrim zamanlarından uzaklaşılacaktır. %100′ün altındaki dengelemeler ise bu gibi aksilikler için tolerans bırakacaktır.

Operatör atamada ise operatörler yetkinliklerine ve/veya geçmişte belirli bir tipte bir operasyonu yapma bilgilerine göre hat dengelemeden gelen sanal operasyon gruplarına atanırlar. Ayrıca eğer ilgili vardiyanın üretim planı mevcutsa, sistem vardiyaya planlanmış model dönüşlerinde operatörler en az yer değişikliği yapacak şekilde de çalıştırılabilir. Operatörlerin herhangi bir tipte bir operasyonu yapmalarına engel olabilecek rahatsızlık bilgileri mevcutsa bu bilgi de operatör atama işlemi sırasında kullanılabilir. Operatör atama sayesinde hem vardiya içinde model dönüşlerinde operatörlerin yer değiştirmeleri en aza indirgenerek zaman kayıpları azaltılır hem de her operasyonun en uygun operatör tarafından yapılması sağlanır. Operatör atama aynı anda birden çok amacı destekleyebildiği için desteklenen amaçlar arasındaki öncelik ilişkisi kurulabiliyor olmalıdır.